Năm 2021 của mình

My beloved 2021

Năm 2021 là một năm đặc biệt với mình, chủ yếu theo chiều hướng tích cực. Mặc kệ con covid lì lợm, nhờ những quyết định đúng đắn và rất nhiều may mắn, mình đã có được một năm dương lịch "bùng nổ" nhất trong gần 21 năm xuân xanh mà mình đã trải qua. Đó cũng là lí do mà mình phải gác lại kèo đánh bài "khai xuân dương" đang diễn ra ngay bây giờ, cũng như một đống kiến thức Vật lí đại cương và AI phải học để 2, 3 hôm nữa còn thi cuối kỳ để viết cho xong quả blog đầu tay này trước khi kết thúc ngày đầu tiên của năm:). 

さて、cùng xem những trải nghiệm "bùng nổ" mình đã đi qua vào năm vừa qua nhé.

Thực tập tại Sun* Vietnam

Thứ mang lại giá trị cho mình nhiều nhất trong năm qua chính là quả remote intern cực kỳ đặc biệt này. Đặc biệt không chỉ bởi nó là remote intern, mà còn bởi mục đích tạo ra và nội dung của nó nữa.

Suốt quá trình thực tập 6 tháng dài đằng đẵng (không dài lắm :v), mình chỉ được gặp các bạn cùng thực tập đúng 1 lần duy nhất là khi nộp các kiểu giấy tờ vào tháng 6 ở trụ sở công ty tại tòa Landmark. Nhưng lần gặp nhau đấy chỉ là lên nộp hồ sơ xong đi về thôi nên không hề có giới thiệu bản thân, nhìn mặt xong cũng chả biết là ai (mà mình cũng quên sạch các khuôn mặt hôm đấy mình gặp rồi). Vì thế nên ngoại trừ các anh em cực chiến đến từ UET học cùng lớp ra, mình chỉ biết giọng và 'một chút hình dung về khuôn mặt" thông qua ảnh đại diện Chatwork không zoom được của các thành viên trong team. 

Kỳ thực tập này được Sun tạo ra chủ yếu với mục đích giúp các sinh viên năm 2 (năm 3 với HUST) lớp Việt - Nhật của các trường được va chạm và tích lũy kinh nghiệm sớm, nhờ đó tự tin hơn khi bắt đầu được tham gia các kỳ jobfair vào năm sau. Chính vì thế, hệ thống mà bọn mình phát triển được xác định chỉ là một sự mô phỏng cho các em sinh viên nhảy vào cọ xát với tất cả các bước trong một quy trình phát triển phần mềm điển hình của các công ty Nhật, release hệ thống hay không còn không chắc chắn (tất nhiên ban đầu các mentor không cho bọn mình biết điều này). Team dev chỉ toàn các newbie, cùng với một đống framework và công nghệ mới, chắc mọi người cũng hình dung ra được quá trình phát triển đã khó khăn như nào.   

Nhưng game khó thì mới đáng chơi, right? Từ khóa thực tập 2 tháng cùng product không xác định release thì "bên trên" đã quyết định kéo dài kỳ thực tập để hoàn thiện và release hệ thống (dù chỉ là hệ thống dùng nội bộ). Ngụp lặn đủ kiểu và vượt qua được nó thì mình đã có được những thứ sau đây:

•  Hình dung được môi trường làm việc ở một công ty Agile Nhật là như thế nào: Dù team hầu như toàn bộ là người Việt trừ thầy Project Manager ra nhưng cách trao đổi qua Chatwork, Hourensou (報連相 tức là Báo cáo - Liên lạc - Thảo luận, một trong những văn hóa làm việc nổi tiếng trong các công ty Nhật), Q&A, estimate story point,... đều rất đặc trưng với một công ty Nhật Bản. Mình còn được tham gia vào hầu hết các bước trong quá trình phát triển phần mềm của họ: viết specs, viết checklist, code, viết test, ... Hơi tiếc rằng mình không được trải nghiệm môi trường này offline để nó chân thật nhất :v.
• Trình tech tăng lên đáng kể: Chỉ có 1 tháng để tự học React, Next, Laravel và Cypress nhưng mình nghĩ đã cày khá tốt để làm tròn vai các nhiệm vụ được giao. Mình đã tham gia thiết kế database, chủ yếu code back end nhưng cũng code cả front end, và cho đến thời điểm mình dừng intern thì mình còn là một trong những bạn được review và merge pull request nữa. Tuy nhiên mình nghĩ mình vẫn là một web dev gà và còn cần cải thiện nhiều.
• Luyện kỹ năng giải thích ý tưởng của bản thân: Mình là một thằng giao tiếp rất dở, và khi phải giải thích những thứ lằng nhằng trong đầu mình ra cho người khác hiểu thì nó thực sự là ác mộng đối với mình. Nhưng nhờ quá trình làm việc và trao đổi với các bạn cùng thực tập, đặc biệt là khi bàn về specs hệ thống và thiết kế database, mình đã thực sự rèn luyện kỹ năng này với 1000% công lực bản thân. Bây giờ thì dù phần thuyết trình của mình nếu không chuẩn bị trước thì vẫn rối rắm nhưng ít ra mình cũng tự tin hơn ngày xưa rất nhiều. Trên lớp học mình bạo dạn và sôi nổi đưa ra ý kiến với giảng viên và các bạn hơn.
• Lợi thế cực lớn khi tham gia jobfair: Đương nhiên rồi! Kỳ thực tập này do Sun tạo ra và giám sát, trong khi đó jobfair cũng do Sun tổ chức, các công ty tham gia jobfair sẽ có cái nhìn tốt hơn về mình. Bởi mình đã trải nghiệm phong cách làm việc của người Nhật nên khi phỏng vấn mình sẽ hiểu rõ hơn nhà tuyển dụng họ cần gì ở bản thân. Hơn nữa, khi đã có naitei rồi thì mình mới biết là mình được thầy giáo người Nhật viết thư giới thiệu tới Money Forward khi tham gia Jobfair (mình không hỏi nhưng chắc không phải ai cũng được đâu :v).

Nhận naitei của Money Forward Japan

Money Forward là một công ty lớn trong lĩnh vực Fintech, SaaS của Nhật. Công ty cũng đã có một trụ sở tại thành phố Hồ Chí Minh. Việc nhận được naitei của MF là một cơ hội rất lớn đối với bản thân mình trong việc phát triển sự nghiệp sau này. Dành cho những ai chưa biết thì naitei tức là thư mời làm việc, khi mình nhận được tờ A4 này thì mình chỉ cần ra trường đúng hạn và đạt được một vài điều kiện khác của công ty khi ra trường là mình có thể bay thẳng sang công ty họ tại Nhật để bắt đầu làm việc (tất nhiên là còn phải xin visa, training,...).

Mình đã nhận được naitei vào đợt Jobfair tháng 9 vừa rồi. Quá trình tham gia jobfair đó là thời gian khó khăn nhất của mình trong năm 2021 này. Mình đã phải ôn thi cho các môn kỳ hè và cả một số môn học từ kỳ 2 năm 2 bị hoãn thi do dịch, vừa thi xong được một ngày năm học mới bắt đầu (fine :v), trong khi đó vẫn thực tập đều đặn tuần 4 buổi sáng. Để chuẩn bị cho jobfair thì mình phải vượt qua được bài code test cực khó của MF (đối với mình). SCP (Hệ thống viết và view CV của Sun), slide giới thiệu bản thân, script trả lời các câu hỏi phổ biến,... mình đã phải làm đi làm lại không biết bao nhiêu lần cái vòng lặp viết, dịch, đợi feedback. Ba lần luyện phỏng vấn với mình thực sự rất khó khăn bởi khả năng nghe và nói tiếng Nhật vẫn còn hạn chế. 

May mắn thay, quá trình phỏng vấn lại thành công vượt sự mong đợi của mình. Mình apply 3 công ty thì vượt qua vòng 1 của cả 3 công ty, rồi pass nốt vòng 2 của công ty đầu tiên tổ chức vòng 2 trong 3 công ty, cũng chính là công ty mình yêu thích nhất. 

Như mình đã nói thì đó là một cơ hội rất lớn cho con đường sau này của mình. Có thể mình sẽ Đông du suôn sẻ, có thể mình sẽ lấy vợ Nhật :), nhưng cũng có thể mình sẽ thất bại ở một bước nào đó. Mình sẽ không quá tự tin với cái naitei này, cũng như không hoang mang và chùn bước trước nó, điều quan trọng bây giờ là mình sẽ chuẩn bị thật kĩ các hành trang cần thiết cho bản thân từ giờ đến khi ra trường.

Cải thiện trình độ tiếng Nhật

Năm vừa qua cũng ghi nhận sự tiến bộ nhảy vọt trong khả năng tiếng Nhật của mình (nghe giống văn btv thời sự :v ). Đầu tiên phải kể đến việc được chọn tham gia vào "lớp năng khiểu tiếng Nhật" để ôn thi cấp tốc N3 cho kỳ thi tháng 7 vào cuối tháng 4. Đó là lúc mình vừa học xong N4 ở chương trình trên lớp và lướt được 1/4 bộ thẻ anki jlpt tango N3, vì thế nên việc ôn cấp tốc như vậy thực sự rất nặng với mình. Nhưng nhờ bảo bối thần kỳ là các app flash card như anki và memrise, mình cũng theo được lớp học này và thậm chí thi thử N3 được 120-130 điểm thời điểm cuối tháng 6 (chính mình còn bất ngờ :v). Tuy nhiên khá đen là kỳ thi tháng 7 và cả tháng 12 đều bị hủy nên mình vẫn chưa biết là thi N3 thật mình có đỗ không :( 

Trong năm nay mình đã học xong bộ thẻ JLPT Tango N3 và bộ thẻ ngữ pháp N3 nhờ thói quen học Anki 20-30 phút mỗi ngày. Mình cũng tự tin giao tiếp với người Nhật hơn, điển hình là quá trình tham gia luyện phỏng vấn và phỏng vấn Jobfair, giờ học trên lớp cũng chăm kaiwa với cô Isoda hơn <3. Với đà tiến độ này, mình kỳ vọng mình sẽ đỗ N2 vào kỳ thi JLPT tháng 7/2022 (hơi khó :v).

Hiểu biết nhiều hơn về công nghệ

Nhờ quãng thời gian sống dở chết dở với đống công nghệ mới ở kỳ thực tập và nhờ thấm nhuần tư tưởng của 2 bro cùng lớp đã cùng mình đi qua kỳ thực tập và Jobfair, mình cũng đã quen hơn với việc tiếp xúc với các framework mới, "học ngôn ngữ mới trong 2 ngày". Trong bài tập lớn trên lớp, mặc kệ nhóm chọn MERN stack để code web là stack rất mới đối với mình, mình vẫn làm được tròn vai các task. Mình cũng chăm xem video về công nghệ hơn, hiện tại đang theo đuổi roadmap của 1 backend dev tại roadmap.sh (vẫn còn rất xa). Tuy nhiên mình cảm thấy khả năng set up và config project của mình vẫn còn rất kém, bởi mình ít khi tự build một project web riêng một mình. Sang kỳ tới, học ít tín và nghỉ intern có nhiều thời gian hơn, mình sẽ cố gắng mày mò thật nhiều để nâng cao trình độ.

Học cách quản lý thời gian cá nhân

Kỳ 1 năm 3, mình vừa học 23 tín, vừa thực tập 4 buổi sáng mỗi tuần, vừa tham gia lab blockchain tuần 1 buổi. Đây là kỳ học căng nhất của mình từ khi mới vào đại học, vì vậy mình phải quản lý thời gian tốt hơn để tránh bị toang một trong 3 thứ đó :v. Do nhận thức được mình có không có nhiều thời gian để làm bài tập và xem lại bài giảng các môn trên lớp nên mình nghe rất kỹ các môn trên lớp (các môn mình thích :v) và chăm tham gia xây dựng bài hơn. Kỳ này mình còn đặc biệt nhiều bài tập lớn, từ AI, DBMS cho đến thực hành phát triển phần mềm. Do đó mình đã thử sử dụng notion và trello để quản lý các nhiệm vụ, deadline. Mình cảm thấy khá hài lòng với trello, nhưng với notion thì mình không thực sự tìm được cách tận dụng hết sức mạnh cua nó. 

Đến thời điểm hiện tại thì mình đã hoàn thành xong kỳ thực tập, việc học trên lớp vẫn đi đúng đường ray của nó (chưa thi xong nên không biết kết quả như nào :v). Tuy nhiên có một điểm trừ đó là mình không tự học được nhiều cho lab blockchain, vì vậy việc tham gia lab của mình vẫn chưa thực sự hiệu quả.

Tổng kết

Đó là những điều đáng tự hào mà mình phải kể đến trong năm vừa qua. Điều đáng buồn là chúng toàn xoay quanh việc học, con đường sự nghiệp, bla bla. Thực sự mình đã không dành thời gian nhiều cho bạn bè, tình iu, tuy nhiên cũng có những ngày mình cùng các hảo bro thâu đêm tâm sự hoặc đánh net, chứ không phải chỉ ăn với học. Năm vừa rồi mình cũng xem phim nhiều hơn, đủ các thể loại chủng tộc từ anime, Anh, Hàn, Mỹ,... Hi vọng sang năm mới mình sẽ cân bằng thời gian tốt hơn để tận dụng thời gian vui chơi ở Việt Nam trước khi sang Nhật (nếu đúng như dự kiến).

Mình thực sự cảm thấy biết ơn vì covid đã không ảnh hưởng nhiều đến gia đình mình, vì mình biết ngoài kia có rất nhiều người khổ sở vì nó :( Cảm ơn vì những sự đồng hành cùng mình qua các thử thách vừa qua. Hi vọng năm 2022 sẽ tươi sáng hơn, mọi thứ sẽ trở lại guồng quay bình thường như trước covid.