2022 Rewind

 

My beloved 2022

Tiếp nối phần đầu xuất bản năm ngoái đã nhận được nhiều phản hồi tích cực, năm nay mình sẽ viết phần tiếp theo của series "nhìn lại một năm" để tổng hợp lại những điểm nhấn trong năm 2022 vừa qua với bản thân mình✌.  So với năm 2021 thì thực sự  nó cũng đã giông bão và đáng nhớ chẳng thua kém gì, mình đã đã đạt được vài mục tiêu đã đề ra và trưởng thành hơn, ví dụ như đạt bằng N2,  dừng xin tiền mẹ (ở một mức độ nào đấy :)) ), làm việc remote giao tiếp bằng tiếng Anh,... , cũng như còn nhiều điều vẫn chưa đạt được. Sơ qua là như thế, さて, hãy cùng tua lại với mình nhé 

Note: đây đại loại như là một trang nhật ký nên sẽ viết khá dài dòng, chỉ toàn là góc nhìn và trải nghiệm của mình, hãy đọc để hiểu hơn về mình và suy ngẫm qua góc nhìn của bạn.

Thực tập  và làm việc tại Money Forward Vietnam và Money Forward i

Tại MFV:

Mình đã nhận job offer của tập đoàn Money Forward (một công ty Nhật),  sau khi ra trường nếu không có gì thay đổi mình sẽ làm việc tại đây. Năm nay mình rất may mắn khi MF Vietnam vừa mở văn phòng tại Hà Nội và nhận những sinh viên có job offer vào thực tập đến khi ra trường. 

Khi thực tập tại đây thì mình làm việc trực tiếp tại văn phòng, dùng tiếng Việt, khởi động bằng một dự án nội bộ và sau đó tham gia hỗ trợ một dự án đang phát triển của công ty. Mọi thứ đều mới lạ đối với mình, nhất là khi đã phá bỏ vùng an toàn để đảm nhận vị trí của một Front end developer, trong khi trước đó mình rất ngán Front end và hầu như chỉ code Back end. Bởi chi nhánh Hà Nội chỉ toàn các anh/chị từ level middle trở nên nên cảm giác các senpai xung quanh mình toàn "quái vật", ai cũng có trình code rất cao. Với một thằng lơ mơ Front end như mình mà phải lọ mọ với đống codebase React/TS to tổ bố các anh đã xây dựng, thì thực sự ban đầu rất nản. May có sự đồng hành của các ông anh thực tập cùng team + sự giúp đỡ của mentor, nên mình đã vượt qua giai đoạn khó khăn và học đc rất nhiều thứ:

• Làm việc trực tiếp với nhau tại môi trường văn phòng: Đây là lần đầu mình trải nghiệm điều này, làm việc trực tiếp tuy có nhiều lúc bị mất tập trung do quá nhiều cám dỗ + thời gian đi lại :)) nhưng với mình nó đem lại hiệu suất làm việc cao hơn, trao đổi giải quyết vấn đề với nhau cũng nhanh chóng và dễ dàng hơn so với ngồi một chỗ ở nhà và chỉ gặp nhau qua dòng chat và các cuộc meeting. Văn phòng MF Hanoi rất tuyệt vời với nhiều đồ ăn vặt, bàn bi-a + máy PS5 free khiến mình thực sự tận hưởng việc lên công ty. Có những hôm mình nên công ty gần như toàn là chơi, tan làm 5r nhưng chơi đến 7 giờ, 7 rưỡi tối mới về (quá phê).

• Làm chủ Front end :)): phải nói là mình học được rất nhiều về front end trong kỳ thực tập này. Từ các kiến thức về các công cụ phổ biến hiện nay, cũng như cách tổ chức code, cách adopt một library mới, nhìn nhận các package như các lựa chọn để áp dụng vào hệ thống một cách khách quan nhất,... Bài học rút ra và lần đầu cảm nhận được: Công nghệ thay đổi rất nhanh, phải làm quen với việc lựa chọn một cách thông minh và áp dụng công nghệ mới nhanh chóng

Tại MFi:

Sau đợt thực tập tại MF Hanoi thì mình có một chuyến đi xa hơn và thử thách hơn: thực tập remote ở vị trí Full-stack Dev cho Money Forward i (một công ty con của tập đoàn Money Forward tại Nhật Bản). MFi có nhân viên đến từ nhiều nước như Vietnam, Ấn Độ, Bồ Đào Nha, Nhật,... và giao tiếp bằng tiếng Anh.

Riêng việc giao tiếp và văn hoá làm việc đã là một thử thách lớn với mình rồi. Tiếng Anh mình khá cùi, không chứng chỉ, speaking cũng tệ, đang ở mức đọc và nghe được các tài liệu, video liên quan đến chuyên ngành và kinh nghiệm giao tiếp thực chiến là bằng 0. Chưa kể mình còn phải hiểu "50 shade of English",  tiếng Anh của người mỗi nước sẽ nghe khác nhau nên đến bây giờ nhiều lúc mình vẫn không hiểu mọi người đang nói gì trong meeting. Tuy nhiên mình vẫn đang cải thiện dần, và trong quá trình làm việc những lúc cần mình vẫn đáp ứng được cơ bản, nên cũng không phải là trở ngại quá lớn. 

Mình có cảm nhận trong team global mọi người trình độ tech của mọi người ở tiêu chuẩn cao hơn rất nhiều, họ có thể làm việc năng suất và "đa luồng" rất hiệu quả, nhưng cực kỳ hài hước và dễ tính: chat chit dùng meme và emoji rất hài, meeting cũng hay trêu nhau, luôn hiểu và support tận tình người khác khi làm việc.

Về công nghệ thì quả thực đây là một pha up level khá căng. Dự án là một dự án microservices với rất nhiều thành phần, mỗi phần có độ phức tạp riêng. Mình tham gia team full-stack nên ngoài phải học NestJs cho Backend, mình cũng phải học dùng Vue/NuxtJs. Do đã quen với React rồi nên mình đã gặp khó khăn và rất ngán ngẩm với Vue (đến bây giờ vẫn vậy). Về backend thì mình không gặp trở ngại gì khi sử dụng NestJs. Chỉ có một vấn đề là có các service khác ngoại trừ service mình tham gia, chúng cũng phức tạp không kém nên mình chưa thể nắm được chức năng và logic của toàn bộ hệ thống. Có cảm giác như mình đang làm việc với rất nhiều black box vậy, rất khó để debug và hiểu được luồng hoạt động. Mình sẽ phải đọc code của các service khác để hiểu rõ hơn trong khoảng thời gian tới. 

Nhưng cũng nhờ chấp nhận thách thức này nên mình có cơ hội:

• Cải thiện tiếng Anh trước khi sang Nhật (Money Forward sẽ sử dụng tiếng Anh trong toàn tập đoàn từ năm 2024) 
• Nhận nhiều task hay, thử thách và thú vị hơn: Các issue tại MFi có độ khó cao hơn do bản thân hệ thống đã phức tạp hơn so với khi mình thực tập tại MFV, cũng như yêu cầu với một intern cũng cao hơn. Do dự án đã đang chạy và có nhiều khách hàng nên khi code fix bug hoặc thêm tính năng cũng áp lực hơn hẳn, nếu làm không tốt sẽ tạo ra incident trên production ảnh hưởng trực tiếp đến khách hàng đang sử dụng. Thời gian đầu mình đã gây ra 2 production bug trong 2 ngày liên tiếp, 1 bug nhỏ và 1 bug to khiến anh mentor phải revert khổ sở. May mắn là mọi người đều an ủi mình: "we broke prod everyday", "we as reviewers didn't review your PR thoroughly", tuy nhiên vẫn thấy có lỗi vl :v.
• Học cách "làm việc bất đồng bộ": Làm việc remote nên team chủ yếu giao tiếp qua chat, ngoài ra còn có chênh lệch múi giờ + giờ làm việc thoải mái, đối phương có thể đang dạo phố khi mình làm việc => ta phải làm quen với việc nhắn tin hỏi một vấn đề và được rep sau nhiều phút, thậm chí nhiều giờ. Nếu như cứ ngồi đợi và khiến cho công việc hiện tại bị block thì sẽ rất lãng phí. Ta cần học cách sắp xếp làm việc hiệu quả hơn, trong khi ngồi đợi thì có thể switch nhanh sang làm công việc khác, và switch lại ngay khi được hồi đáp.
• Tận hưởng môi trường global (tận hưởng online): Môi trường rất cởi mở, mọi người chấp nhận việc mình phát âm tiếng Anh không chuẩn một cách hiển nhiên. Mình cũng thấy các anh rất hay hỏi chuyện về văn hoá quốc gia của nhau, trao đổi về tiếng Nhật và các sự kiện đang diễn ra ở Nhật,... 

Quả thật ở môi trường global thì mọi thứ đều ở tiêu chuẩn global, mình đã được mở mang tầm mắt sau gần 2 tháng thực tập ở đây.

Thi đỗ JLPT N2

Không ngoài dự đoán thì mình đã thi đỗ N2 vào 7/2022 (đã dự đoán ở phần trước 😇). Thực sự mình cũng không quá try hard để ôn thi, bởi mình đã ôn đều đặn 30p - 1 giờ hàng ngày bằng ứng dụng Flash card (tên là Anki, cực kì khuyên dùng) bộ thẻ từ vựng + ngữ pháp N2. Khi gần thi thì mình cũng có luyện đề trên mạng và thường có kết quả khá khả quan (mình chỉ nhắm tới là thi đỗ > 90/180). Thông thường mình thi được 110 - 130, 140 điểm khi thi thử nên khi đi thi mình không gặp áp lực gì cho lắm, bởi mục tiêu đề ra khá thấp. Tuy nhiên do hôm trước khi thi mình phải ra sân bay để tiễn anh trai sang Nhật nên đã ngủ muộn, hôm thi không có được thể trạng tốt nhất. Lần đầu mình thi JLPT nên mới ngỡ ra nó cực kỳ tốn sức, bài thi siêu dài (thời gian thi là 155 phút, nhưng ngồi trong phòng thi từ 8h -> 12h20 mới xong), đến phần bài nghe thì vừa đói vừa buồn ngủ nên rất khó tập trung. Kết quả cuối cùng của mình là 113/180 đủ đỗ nhưng mình không hài lòng với kết quả này lắm.

Tuy có bằng N2 nghe khá vip nhưng kĩ năng giao tiếp tiếng Nhật của mình vẫn chưa tốt. Vì không dành nhiều thời gian nên mình đã chỉ học để thi chứ không phải để áp dụng thực tế. Thực tập cùng mình có các anh hơn 1 tuổi dù chưa có N2 nhưng khả năng giao tiếp tốt hơn nhiều vì các anh ấy có rất nhiều môn học tiếng Nhật trên trường. Hi vọng sau khi sang Nhật mình có thể cải thiện điều này (vì giờ mình cần phải luyện tiếng Anh nhiều hơn).

Kinh nghiệm cá nhân khi học tiếng để thi mà có ít thời gian: Học sử dụng app flashcard (recommend Anki). Học trong thời gian ngắn nhưng phải đều đặn hàng ngày, không cần phải cày cuốc quá ghê, sẽ gây áp lực và dễ chán. Dù thành tích của mình chưa to lắm để đưa ra lời khuyên nhưng mình nghĩ cách này hiệu quả.

Thử việc 1 tháng tại Base.vn

Mình đã có một thời gian ngắn thử việc tại vị trí Fresher Full-stack Dev tại Base, sau đó rời đi do cảm thấy không hoà hợp về phong cách làm việc + tham gia thực tập tại Money Forward VN sau đó. Chủ yếu mình học được về mindset của một "product builder".  Đó là người nhìn nhận và tìm hiểu ra được nhu cầu của người dùng, từ đó tự tìm cách giải quyết bằng công nghệ, luôn đưa ra quyết định từ góc nhìn người dùng, hơn là chỉ tập trung vào ham muốn sử dụng công nghệ cao siêu để thoả mã bản thân dev (don't be over-engineering). 

Thời gian thực tập ở Base mình vẫn đang trong học kỳ 2 năm 3, học 21 tín mà lại làm tới 9 buổi 1 tuần (do tại Base có làm cả ca tối và sáng t7 nên mình sắp lịch được). Mình đã hơi quá đà khi sắp lịch căng như vậy, nhiều hôm mình bỏ học trên lớp hoặc lên lớp chỉ để ngủ. Có một bài tập lớn mình cùng một huynh đệ khác đã liền 2 hôm thức đến 4-5 giờ sáng để code, trước hôm báo cáo gần như không ngủ. Kết quả là mình có một kỳ học không tốt như mong đợi, kéo điểm tổng kết xuống trong khi đang cố gắng để đạt điểm xuất sắc. 

Lời khuyên: Đừng có cố quá thành quá cố, phải biết điều gì cần ưu tiên trong một thời điểm.

Quản lý thời gian

Vẫn là vấn đề muôn thuở, giờ đây khi đã đi làm full time song song với số ít môn học trên trường mình càng thấm tầm quan trọng của nó. Mình vẫn luôn đinh ninh rằng sau này khi đi làm về thời gian buổi tối sẽ dành ra để học tiếng, tìm hiểu thêm về chuyên ngành, nấu cơm, tập thể dục, dành cho gia đình,... nhưng giờ mới thấy là đi làm về người mệt rã rời (cũng có lúc là do chơi bi-a nhiều quá), ăn cơm tắm rửa xong là muốn lăn ra nằm dài rồi. Nói thật là mình vẫn chưa làm tốt về mặt này nên đôi khi đã bị vỡ kế hoạch.

Những điều đã rút ra: 

• Phải có thể trạng tốt thì mới làm việc tập trung cả trong extra time được, chứ về nhà người mệt mệt + buồn ngủ thì ngồi học cũng chả vào được bao nhiêu. Mình sẽ cố gắng khắc phục vào năm tới
• Khi đã không có mood làm việc thì năng suất sẽ cực thấp, phải tìm cách lấy lại mood. Thà đi chơi 1 tiếng thư giãn để sau đó làm việc tập trung gấp đôi còn hơn ngồi cố chả nghĩ ra được cái gì.
• NÊN sử dụng ứng dụng nào đó để lập thời gian biểu.

Một số thứ thú vị khác mình đã làm:

• Tẩy/ nhuộm tóc
• Cắt đầu trọc (cực kỳ hối hận)
• Chơi bi-a, đá Fifa cực vui ở công ty (trò gì cũng gánh team vcl)
• Đi quẩy Hayfest
• Bắt đầu dừng xin tiền mommy (dù lương bèo vl)
• Lần đầu nhận job ngoài, đi ô tô từ Hà Nội xuống Hải Phòng để họp kí hợp đồng với team rồi về luôn dù say xe vch, may không nôn :)). Job này cũng khá nhỏ, mình chỉ nhận để hiểu hơn về cách làm việc, trao đổi của dân kinh doanh với nhau và quả thật là kĩ năng giao tiếp + tầm nhìn của họ giống như ở một thế giới khác với một thằng thuần kĩ thuật như mình.

Điều mình chưa đạt được

• Đi chơi xa (không biết bao lần hẹn kèo rồi lại bị huỷ)
• Giao tiếp bằng tiếng Nhật còn kém
• ....

Mục tiêu lớn của năm tới

• Thi được TOEIC > 750
• Đỗ chứng chỉ AWS
• Ra trường bằng xuất sắc (vẫn còn hi vọng, điều kiện là đồ án phải tốt nhưng đến hiện tại đang no hope vcl)
• Đi chơi xa càng nhiều càng tốt

Tổng kết  

    Đó là những thứ hay ho đã xảy ra trong năm 2023 với mình. Nếu thấy hay thì hãy cho xin 1 like 1 subscribe nhé. Về phần mục tiêu năm tới thì ngày này năm sau trong blog số tiếp theo mình sẽ xem lại đã đạt được những gì. See you guys <3.